Wat is gezond?

Bestaat er gezonde of ongezonde voeding?

Leuk, als ik jullie vraag of er gezonde en ongezonde voeding bestaat, dan stemt de overtuigende meerderheid ervoor dat sommige dingen inderdaad gezond zijn en andere dingen ongezond. Zelf ben ik het hier niet mee eens en ik zal jullie uitleggen waarom. Ik wil erbij zeggen dat ik dit schrijf vanuit mijn eigen visie en dat het dus niet ‘de waarheid’ is, mocht die al bestaan.

Aankomen/afvallen

Vaak worden producten uit een energiebeperkt voedingspatroon gezien als ‘gezond’. Dit wil zeggen: Iets wordt vaak gezien als gezond als er weinig calorieën in zitten. Snack a jacks, slimpie limonade, maaltijdshakes en halvajam worden vaak gezien als gezonde keuzes. M&M’s, chips, chocola en gevulde koeken daarentegen worden gezien als ‘slecht’. Behalve als iemand aan moet komen, dan moet iemand opeens bij wijze van spreken elke dag naar de MacDonalds. Gek toch? Toevallig al eens gekeken naar wat er in die maaltijdshakes zit? Welke zoetstoffen in de slimpie ranja zitten? Waarom is dit wel gezond en zijn M&M’s ongezond?  Wat dat is dan toch vaak wat gezegd wordt.

Media

“Ja maar, ik hoor zo vaak dat een bepaald product gezond is en dat ik dit beter kan eten dan een ander product.” Klopt, alles wat we lezen over voeding en alles wat we (online) zien over voeding lijkt het onderscheid tussen gezond en ongezond te maken. Wat dacht je van de superfoods? Zoete aardappel, boerenkool, avocado, ongezouten noten – allemaal super gezond volgens de media. Pakjes en zakjes, alles met toevoegingen, kleurstoffen en E-nummers is dan weer per definitie slecht. Waarom?

Voedingsstoffen

Wat door de media eigenlijk gezegd wordt is: er zijn voedingsmiddelen die meer voedingsstoffen, vitamines en mineralen bevatten dan andere voedingsmiddelen. Bovendien zijn er voedingsmiddelen die nauwelijks voedingsstoffen, vitamines en minderalen bevatten. Aan de eerste groep voedingsmiddelen heeft ons lichaam dus meer dan aan de tweede groep. Met andere woorden: deze producten zijn voedzamer. Dit is eigenlijk ook wat gezegd wordt in de context aankomen/afvallen. Producten met minder loze calorieën zijn gezond en passen dus ook in een voedingspatroon waarmee je af wil vallen, producten met veel loze calorieën zijn ongezond en passen niet goed in een voedingspatroon waarmee je af wil vallen. Klopt, maar ik vraag me dan af waarom hier ook een label gezond vs. ongezond aan moet hangen. Zijn loze calorieën gezonder voor iemand die aan wil komen dan voor iemand die af wil vallen? Lijkt mij een kromme redenering, toch?

Loze calorieën

Voorbeeld van loze calorieënWat bedoel ik nu met loze calorieën? Met loze calorieën bedoel ik eigenlijk voedingsstoffen waar je snel een overschot aan hebt en die je op dat moment niet per se nodig hebt. De Twix met 245 kCal per pakje, waarvan 11.95 gram vet (6,9 gram verzadigd), 32.3 gram koolhydraten waarvan 24.3 gram suiker en 2.25 gram eiwitten is lekker en vooral ook makkelijk te nemen en geeft snel energie door de vele suikers, maar wat geeft het je nu eigenlijk? Vezels? Nauwelijks. Vitamines? Nihil. Mineralen? Vrij weinig. Maar wel calorieën. En wel zo’n 10 – 15% van je dagelijkse energiebehoefte. Heb je die nodig? Mwah. Niet per se. Kan je beter een rijstwafel met avocado en een eitje nemen? Voor je voedingsstoffen? Ja. Je calorieën? ligt aan de hoeveelheid. Voor je bloedsuiker? Ja, laat je bloedsuiker minder pieken.

Gezond?

Is de rijstwafel met avocado per se gezonder? Daar wil ik eigenlijk geen uitspraak over doen. Dit hangt namelijk heel erg af van wat je de rest van de dag hebt gegeten. Heb je vooral eiwitten en vetten gegeten, dan zijn wat suikers wel wenselijk. Moet je een sportprestatie leveren en heb je snelle energie nodig? Zou ik eerder een Twixje nemen dan een rijstwafel met avocado en ei. “Ja maar, aan een Twix is toch hartstikke bewerkt? Is dat niet ongezond”. Klopt, een Twix is bewerkt en wordt in een fabriek geproduceerd. Net als alle pakjes en zakjes die je in de supermarkt kan kopen. Bewerkt is niet per se ongezond. Bewerkt houdt wel in dat het minder milieuvriendelijk is en dat er vanalles aan is toegevoegd wat jij misschien liever niet hebt. Je hebt er geen controle op en het is er vaak ook niet uit te halen. Zo zitten in de pakjes en zakjes van de supermarkt weer veel zout, de Twix dus veel toegevoegde suiker en in light-producten veel zoetstoffen. An sich allemaal niet slecht, teveel ervan wel. Weet dus wat je koopt en wat je wanneer neemt.

Hoe werkt het in je lichaam?

Voor je lichaam is een koolhydraat een koolhydraat, een enkelvoudig koolhydraat (snel) of een meervoudig koolhydraat (langzaam). Een vetmolecuul is een vetmolecuul, verzadigd (verhoogt LDL-cholesterol) of onverzadigd (kan LDL-cholesterol verlagen). Een molecuul eiwit is een molecuul eiwit. Waar je dit vandaan haalt maakt niet gek veel uit. Er zijn inderdaad producten waar je gemakkelijk teveel van eet en welke minder voedzaam zijn door meer loze calorieën, maar deze producten zijn niet per definitie ongezond. Kijk, als je alleen maar Twixen zou eten, dan zou je essentiële vitamines en mineralen missen, maargoed dit zou ook het geval zijn als je alleen maar paprika zou eten (wel weinig loze calorieën, maar tegelijkertijd ook te weinig calorieën), of alleen maar avocado (weinig loze calorieën, maar wel teveel calorieën).

Balans

Kortom: varieer. Varieer in wat je eet en eet voldoende kleur. Elke kleur bevat namelijk een andere antioxidant. Ik heb hier al eerder eens over geschreven, dat kan je hier lezen. Zorg voor je fruit, je groente, je vezels en drink voldoende.

Gezond ongezond

De andere vakken in de schijf van vijf zijn net zo belangrijk: eet voldoende noten, laat het vlees af en toe staan en varieer hier eens in door het eten van peulvruchten, eet af en toe vette vis en nuttig voldoende zuivel. Hiernaast kan je dan echt wel eens een gebakje nemen, een wijntje of een keer uiteten gaan. Doordat je lichaam gewend is dat het van alle voedingsstoffen voldoende krijgt, zal het van sommige stoffen ook een voorraadje aanleggen. Krijg je nu eens een korte periode te weinig vitaminen en mineralen binnen, dan werkt dat voorraadje als buffer. Gebeurt dit gedurende lange tijd, dan is het waarschijnlijk verstandig om je voedingspatroon wat aan te passen.

Antioxidanten

Rode producten

Bevatten lycopeen of ellaginezuur. Van beide stoffen wordt beweerd dat ze kankerbextrijdende effecten hebben.

Gele producten

Bevatten carotenoïden (goede werking immuunsysteem) en luteïne (goede werking ogen).

Oranje producten

Bevatten ook veel betacaroteen (carotenoïden)

Groene producten

Bevatten fytochemicaliën (chlorofyl), betacaroneen en soms glucosinolaten

Blauw/paars

Wijst op anthocyaan (ook een stof die vrije radicalen uitschakelt)

Wit

Wijst op allicine, een natuurlijk antibiotica en bloeddruk verlager

Anti-oxidanten vangen vrije radicalen weg. Vrije radicalen zijn agressieve stoffen die cellen en weefsels kunnen beschadigen. Antioxidanten gaan deze beschadiging tegen en ze kunnen mogelijk op de lange termijn ziekten als kanker en hart- en vaatziekten voorkomen. Je hoeft hier geen supplement voor de slikken, dat heeft geen meerwaarde voor je gezondheid. Je haalt genoeg anti-oxidanten uit je voeding. Klik hier voor een leuk recept met veel kleur.

Conclusie

Door een gevarieerd eetpatroon met voldoende voedingsstoffen geef je je lichaam de balans die het nodig heeft om jouw natuurlijke gewicht te handhaven. Dit is ook wat we belangrijk vinden vanuit het gewoonetendieet. Gewoon eten, goed voor jezelf zorgen (je lichaam voeden in plaats van vullen), naar je lichaam luisteren en genieten van wat je eet (alleen eten wat je lekker vindt). Zo bereik je jouw natuurlijke gewicht zonder dieet.

 

 

One Reply to “Wat is gezond?”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *